در طول تاریخ، شیر نمادی از قدرت بوده است که اغلب بر روی نشان‌های ملی، پرچم‌های ملی و طیف گسترده‌ای از نمادها که نمایانگر طیف وسیعی از نقوش تاریخی هستند، نقش بسته است. کشور سریلانکا، که با نام سیلان نیز شناخته می‌شود، در اوایل هزاره گذشته به عنوان جزیره  سرندیب، نام قدیمی عربی سریلانکا (که در فارسی به عنوان سرندیپ نیز شناخته می‌شود) مورد احترام بود. امروزه، پرچم ملی سریلانکا نمادی از شیر را به عنوان بخشی از میراث خود به نمایش می‌گذارد.

پرچم سریلانکا

سریلانکا یکی از  مناطق غنی از  سنگ‌های قیمتی در تاریخ سیاره زمین است. تنوع سنگ‌های قیمتی گرانبها، کمترشناخته شده، نادر و شناخته شده ی یافت شده در این کشور که جزیره‌ای کوچک است بی‌سابقه می باشد و به استثنای  ماداگاسکار، احتمالاً هرگز تکرار نخواهد شد. سریلانکا با محبت به عنوان راتنا دویپا (Ratna Dweepa) شناخته می‌شد، که به معنی جزیره جواهر است، نامی که منعکس کننده ثروت طبیعی آن است.

گوهرسنگ های سریلانکا

در سال ۱۲۹۲ مارکو پولو نوشت: «می‌خواهم بدانید که جزیره سیلان، به دلیل اندازه‌اش، بهترین جزیره جهان است و از نهرهای آن یاقوت ، سافایر ، توپاز، آمتیست و گارنت به دست می‌آید .» بطلمیوس، ستاره‌شناس قرن دوم، ثبت کرده است که بریل و سافایر، سنگ‌های اصلی صنعت جواهر سریلانکا بوده‌اند. سوابق دریانوردانی که از این جزیره بازدید کرده‌اند، حاکی از آن است که آنها جواهرات  را با خود آورده‌اند از جمله بازرگانان ایرانی در طول قرن چهارم و پنجم از اقیانوس هند عبور کردند تا جواهرات را از سریلانکا به شرق تجارت کنند.

بیشتر بخوانید:

پدیده چاتویانسی در زمرد بزرگ

زولتانایت: گوهری با قابلیت تغییر رنگ

کیانیت-Kyanite

مفاهیم گوهر شناسی -۷(پدیده های نوری)

ایدامالگودا کوماری‌هامی (Iddamalgoda Kumarihamy) یک دختر اشراف زاده بود که در سال ۱۸۵۲ به دنیا آمد، در اواخر دهه ۱۸۰۰، در  شالیزارهای برنج پلمادولا (Pelmadulla)، یک کریزوبریل راف  با وزن بیش از ۷۰۰ قیراط در زمین این بانوی اشرافی مشهور کشف شد. حتی امروزه،  خانه بزرگ اربابی او، مشرف به شالیزارهای سرسبزی است که این جواهر در آنجا کشف شد و امروزه به تملک نوادگان و وارثان او در آمده است.

ایدامالگودا کوماری‌هامی (Iddamalgoda Kumarihamy)

ایدامالگودا چهار دختر داشت و سنگ چشم گربه‌ای راف را به شوهر دختر بزرگش که از یکی دیگر از خانواده‌های سرشناس منطقه بود هدیه داد. این سنگ به شکل راف  حفظ شد و  توسط پسرش و نوه اول ایدامالگودا کوماری‌هامی به ارث رسید.

از آنجایی که بانوی بزرگ وارث ذکوری نداشت، نوه‌اش را به طور قانونی به فرزندی پذیرفت نوه ی او وارث  بیش از ۲۰،۰۰۰ هکتار زمین از جمله سهم مادام‌العمر از بزرگترین مزرعه کائوچو در کل کشور شد.  همچنیناو  به دیساوا (Dissawa) عنوانی سریلانکایی برای «فرماندار» شناخته می شد.

دیساوا، یک نیکوکار  بسیار مشهور  به خاطر بهترین مجموعه کاکتوس و ارکیده در کشور، تصمیم به تراش این گوهر گرانبها گرفت. در سال ۱۹۳۰، دیساوا مشهورترین تراشکار گوهر در منطقه راتناپورا را  دعوت کرد و شخصاً بر گوهرتراشی سنگ نظارت داشت. محصول نهایی یک سنگ با تراش دامله خیره‌کننده ۴۶۵ قیراطی بود. این کریزوبریل چشم گربه‌ای بزرگترین نمونه تراش‌خورده در جهان است (همانطور که توسط موسسه اسمیتسونیان مستند شده ) همچنین با تاریخچه‌ای جذاب، متعلق به یکی از نوادگان خانواده شاه راجاسینهای اول (Rajasinha)  می باشد که از سال ۱۵۸۱ میلادی تا ۱۵۹۳ میلادی بر این جزیره حکومت می‌کرد. خانواده به درستی این گوهر را چشم شیر نامیدند.

بزرگترین کریزوبریل چشم گربه‌ای تراش‌خورده جهان معروف به چشم شیر

این سنگ قیمتی گرانبها در یک آویز زیبا قرار داده شده و توسط دیساوا با لباس تشریفاتی  پوشیده شده بود که در یکی از این مراسم، در طول جشن‌های روز استقلال که در خانه رئیس پارلمان برگزار می‌شد، ممتاز محل (Mumtaz Mahal)، مهاراجه بارودا (هند) مجذوب چشم شیر شد. گفته می‌شود که او تمام شب نتوانست چشم از آن بردارد. پرتو درخشان چشم شیر نشان دهنده یکی از بزرگترین یافته‌های جواهرات در تاریخ جزیره سریلانکا است.

در سال ۱۹۷۸، پاول ای. دساوتلز، متصدی بخش کانی‌شناسی در مؤسسه اسمیتسونیان، واشنگتن دی‌سی، نوشت:

«من هنوز نتوانسته‌ام کسی را اینجا پیدا کنم که مایل باشد کریزوبریل چشم گربه‌ای را به عنوان هدیه‌ای به مجموعه جواهرات مشهور جهانی اسمیتسونیان بخرد. با این حال، به تلاشم ادامه خواهم داد زیرا این یک قطعه تاریخی فوق‌العاده است. همانطور که می‌دانید، این جواهر بزرگترین سنگ تراش‌خورده از نوع خود در جهان است. علاوه بر این، پدیده چشم گربه‌ای در زیر نور مناسب آنقدر شدید و چشمگیر است که هر بیینده ای را مجذوب خود می کند. از زمانی که برای اولین بار این جواهر به من نشان داده شد، علاقه‌مند به خرید آن برای موزه بوده‌ام اما تنها چیزی که کم داریم پول است.»

«گری دوتویت (Garry Dutoit)، گوهرشناس سابق AGTA، چشم شیر را در دست دارد.»

پس از آنکه اسمیتسونیان در سال ۱۹۷۸ علاقه خود را برای خرید چشم شیر ابراز کرد، نزدیک به سه دهه هیچ خبری از آن نشد تا آن که در سپتامبر ۲۰۰۶، چشم شیر دوباره برای بازدید از آزمایشگاه AGTA نیویورک در دستان جفری برگمن(Jeffery Bergman)، دلال سنگ‌های قیمتی  ظاهر شد.

منبع:IGS