آموزش گوهرشناسی - گروه تخصصی تحسین

رشد بلور (Crystal Growth)

رشد بلور (Crystal Growth) به مجموعه فرایندهایی گفته می‌شود که طی آن اتم‌ها، یون‌ها یا مولکول‌ها به‌صورت منظم و آرایش‌یافته در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و یک ساختار بلوری ایجاد یا گسترش می‌یابد. این فرایند یکی از مباحث بنیادی در علم مواد، فیزیک حالت جامد، زمین‌شناسی، کانی‌شناسی و فناوری‌های پیشرفته است. وجوه بلوری و رشد منظم کریستال، شکل هندسی منظم یک بلور نتیجه آرایش منظم ذرات سازنده آن است. سرعت رشد وجوه مختلف می‌تواند متفاوت باشد و در نهایت به شکل ظاهری ویژه بلور منجر شود. رشد کنترل‌شده بلورها امکان تولید تک‌بلورهایی با خلوص و کیفیت بالا را فراهم می‌کند و در ساخت نیمه‌هادی‌ها، قطعات الکترونیکی، لیزرها، حسگرها، ادوات نوری و برخی مواد مورد استفاده در صنایع دارویی...

مطالعه بیشتر

شهاب سنگ

کشف یک دهانه برخوردی جدید در ماه

همه‌چیز با یک بررسی معمول برای کنترل کیفیت داده‌ها آغاز شد. رابرت واگنر (Robert Wagner)، متخصص پردازش تصاویر در مأموریت مدارگرد شناسایی ماه ناسا (Lunar Reconnaissance Orbiter؛ LRO)، هنگام بررسی نقشه‌ای گسترده از ماه روی صفحه رایانه خود، متوجه لکه‌ای روشن و غیرمعمول شد که هاله‌ای تیره آن را احاطه کرده بود. این الگو نشان می‌داد که مواد سطحی در آن منطقه دچار آشفتگی شده‌اند. نمایی بزرگ‌نمایی‌شده از دهانه مک‌گچین (McGetchin) که در سمت چپ با دایره مشخص شده است و در کنار تصویری از وضعیت پیشین این منطقه در سمت راست قرار دارد. تصویر سمت چپ با استفاده از تصاویری تهیه شده که دوربین زاویه‌باز مدارگرد شناسایی ماه ناسا (Lunar Reconnaissance Orbiter Wide-Angle Camera) در تابستان ۲۰۲۵...

مطالعه بیشتر

گوهرشناسی

لاجورد شیلی

لاجورد یا لاپیس‌لازولی (Lapis Lazuli) یکی از شناخته‌شده‌ترین سنگ‌های زینتی جهان است؛ سنگی با رنگ آبی چشمگیر که از هزاران سال پیش در ساخت زیورآلات، اشیای زینتی و آثار هنری مورد استفاده قرار گرفته است. این سنگ در شیلی علاوه بر ارزش زمین‌شناسی و اقتصادی، جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ و صنایع دستی دارد و از سال ۱۹۸۴ به‌عنوان سنگ ملی شیلی شناخته می‌شود. لاجورد شیلی امروزه کاربردهای متنوعی دارد، اما نمونه‌های باکیفیت‌تر آن در ساخت جواهرات به کار می‌روند. این سنجاق سینه از جنس نقره استرلینگ، با ابعاد ۳٫۸ × ۲٫۵ سانتی‌متر، توسط هنرمندان شیلیایی ساخته شده است. چرا لاجورد سنگ ملی شیلی است؟ لاجورد در شیلی جایگاهی فراتر از یک سنگ زینتی دارد. دولت شیلی در سال...

مطالعه بیشتر

اخبار

انگشتر غروب کیمبرلی

ضرابخانه پرت (The Perth Mint) در سپتامبر ۲۰۲۶ از یکی از جدیدترین آثار شاخص خود در حوزه جواهرات لوکس با نام «غروب کیمبرلی» (Kimberley Sunset) رونمایی کرد؛ انگشتری منحصربه‌فرد که با استفاده از مجموعه‌ای از الماس‌های صورتی آرگایل، چشم‌انداز غروب خورشید در منطقه کیمبرلی در استرالیای غربی را در قالب یک اثر جواهرسازی بازآفرینی کرده است. «غروب کیمبرلی»؛انگشتری منحصربه‌فرد که با استفاده از مجموعه‌ای از الماس‌های صورتی آرگایل ساخته شده این اثر که از طلای ۱۸ عیار ساخته شده، حاصل همکاری ضرابخانه پرت با جان گلاج (John Glajz)، جواهرساز و متخصص شناخته‌شده در حوزه الماس‌های آرگایل است و در رده جواهرات کلکسیونی بسیار لوکس قرار می‌گیرد. الهام از غروب خورشید در کیمبرلی منطقه کیمبرلی در شمال‌غرب استرالیای غربی به...

مطالعه بیشتر

گوهرشناسی

علت ممنوع بودن آزمون سختی در گوهرشناسی

آزمون سختی (Hardness Testing)، از جمله آزمون‌های مبتنی بر مقیاس موس (Mohs)، یکی از روش‌های شناخته‌شده برای ارزیابی مقاومت کانی‌ها در برابر خراش است. با وجود اهمیت سختی به‌عنوان یکی از ویژگی‌های فیزیکی کانی‌ها، استفاده از آزمون خراش برای شناسایی گوهرسنگ‌های تراش‌خورده در گوهرشناسی مدرن معمولاً توصیه نمی‌شود و در مورد نمونه‌های ارزشمند عملاً از آن اجتناب می‌شود. مقیاس موس؛ آزمون سختی به روش خراش با استفاده از ابزارهای مقیاس موس؛ روشی که به دلیل احتمال ایجاد آسیب، برای گوهرسنگ‌های تراش‌خورده و ارزشمند معمولاً انجام نمی‌شود. دلیل اصلی این موضوع، خطر وارد کردن آسیب دائمی به سطح گوهر و همچنین وجود روش‌های تشخیصی دقیق‌تر و غیرتخریبی است. چرا آزمون سختی برای گوهرسنگ‌ها مناسب نیست؟ ۱. احتمال ایجاد خراش...

مطالعه بیشتر

شهاب سنگ

شهاب‌ سنگ ساترز میل

در ۲۲ آوریل ۲۰۱۲، سقوط شهاب‌ سنگ ساترز میل در نزدیکی Sutter’s Mill در کالیفرنیا، توجه دانشمندان سراسر جهان را به خود جلب کرد. این منطقه از نظر تاریخی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا کشف طلا در ساترز میل در سال ۱۸۴۸ آغازگر تب طلای کالیفرنیا شد. اما این بار گنجی که دانشمندان در این منطقه پیدا کردند، از جنس دیگری بود. یک سیارک کوچک با قطری حدود سه متر وارد جو زمین شد و در آسمان کالیفرنیا متلاشی شد. سرعت این جرم حدود ۶۴ هزار مایل بر ساعت، معادل بیش از ۱۰۰ هزار کیلومتر بر ساعت برآورد شد. انرژی آزادشده در این رویداد تقریباً معادل یک‌چهارم انرژی انفجار بمب اتمی هیروشیما بود. جزئیات عکسی از این گوی آتشین که...

مطالعه بیشتر

اخبار

میزبانی زرند از استان‌های سراسر کشور در سومین جشنواره ملی شهاب‌سنگ

فرماندار زرند از آمادگی کامل این شهرستان برای برگزاری پرشور «سومین جشنواره و بازار ملی شهاب‌سنگ و گوهرسنگ ایران» در مهرماه ۱۴۰۵ خبر داد و اعلام کرد: در این دوره، زرند میزبان علاقه‌مندان، پژوهشگران و فعالان این حوزه از سراسر کشور خواهد بود. به گزارش روابط عمومی فرمانداری زرند، همت ایزدی فرماندار شهرستان زرند با اشاره به جایگاه ویژه این رویداد ملی اظهار داشت: در دوره گذشته، شاهد حضور پرشور نمایندگان و فعالان ۲۵ استان کشور در زرند بودیم؛ اما با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده و استقبال کم‌نظیر جامعه علمی و تجاری، در دوره سوم تقریباً از تمامی استان‌های سراسر کشور متقاضی حضور در جشنواره هستند که این امر نشان‌دهنده تثبیت موقعیت زرند به عنوان قطب و اولین بازار رسمی شهاب‌سنگ...

مطالعه بیشتر

مقالات

سنگ‌شناسی چیست؟

علم سنگ‌شناسی (Petrology) یکی از دانسته و کلیدی‌ترین شاخه‌های علوم زمین است که به بررسی منشأ، ترکیب شیمیایی، ساختار، بافت و فرآیندهای شکل‌گیری سنگ‌ها می‌پردازد. درک درست اصول سنگ‌شناسی، کلید رمزگشایی از تاریخچه چند میلیارد ساله زمین و همچنین ابزار اصلی اکتشاف ذخایر معدنی، نفت، گاز و پروژه‌های بزرگ عمرانی است. سنگ‌شناسی (Petrology) به بررسی منشأ، ترکیب، ساختار، بافت و فرآیندهای تشکیل سنگ‌ها می‌پردازد و یکی از شاخه‌های بنیادی علوم زمین به شمار می‌رود ۱. تعاریف اولیه و شاخه‌های اصلی سنگ‌شناسی در مطالعات تخصصی زمین‌شناسی، سنگ‌شناسی به دو حوزه مکمل تقسیم می‌شود: پترولوژی (Petrology): جنبه‌های نظری، ژئوشیمیایی، ترمودینامیکی و فرآیندهای تکوین و ذوب سنگ‌ها را بررسی می‌کند. پتروگرافی (Petrography): بر توصیف، طبقه بندی و شناسایی دیداری و میکروسکوپی بافت و...

مطالعه بیشتر

اخبار

گفت‌وگو دکتر کیانی با رادیو گفت‌وگو : ژئوپلیتیک معدنی ایران

به گزارش انجمن صنفی گوهرسنگ ایران، دکتر مسعود کیانی رییس انجمن در گفت‌و‌گو با رادیو گفتگو تاکید کردند: "بارها در مصاحبه‌ها، نشست‌های تخصصی و گفت‌وگوهای خبری بر این نکته تأکید کرده‌ام که منابع معدنی صرفاً یک مزیت اقتصادی نیستند، بلکه یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های ژئوپلیتیکی و ابزارهای تولید قدرت ملی به شمار می‌روند. با این حال، متأسفانه این نگاه راهبردی هنوز آن‌گونه که باید در سیاست‌گذاری‌ها مورد توجه قرار نگرفته است. تا زمانی که مواد معدنی را تنها در قالب یک کالای اقتصادی تعریف کنیم و زنجیره ارزش معدن و صنایع معدنی را به‌عنوان ابزاری برای افزایش قدرت ملی، ارتقای جایگاه ژئوپلیتیکی و تقویت قدرت چانه‌زنی کشور در عرصه بین‌المللی نبینیم، نباید انتظار دستیابی به رشد اقتصادی پایدار و...

مطالعه بیشتر

دکتر مسعود کیانی

خدمات علمی و فناوری دکتر کیانی

دکتر مسعود کیانی یکی از برجسته‌ترین چهره‌های علمی ایران در حوزه زمین‌شناسی تخصصی، گوهرشناسی و به‌ویژه مطالعات سیاره ای و اجرام آسمانی بخصوص شهاب سنگ هاست به گونه ای که در جامعه علمی و عموم مردم به عنوان «پدر علم شهاب سنگ‌ شناسی ایران» شناخته می‌شود. تلاش‌های ساختار یافته او نقشی کلیدی در خروج این لبه دانش و گرایش علمی تازه در ایران از حالت سنتی و ورود آن به فاز آکادمیک و بین‌المللی در ایران داشته است. زمینه‌های تخصصی و پیشینه علمی دکتر کیانی با نگاهی آکادمیک و مجهز به تجهیزات و تکنیک‌های آزمایشگاهی پیشرفته (مانند میکروسکوپ الکترونی، طیف‌سنجی رامان، دستگاه های انالیز شیمیایی تخریبی مانند xrf, xrd, icp و میکروسکوپ‌های پلاریزان نور عبوری و انعکاسی)، تمرکز خود...

مطالعه بیشتر

شهاب سنگ

دهانه برخوردی ولف کریک (Wolfe Creek)

دهانه برخوردی ولف کریک (Wolfe Creek)، یکی از بزرگترین دهانه‌های برخورد شهاب‌سنگ در استرالیا و دومین دهانه بزرگ روی زمین است که قطعات شهاب‌سنگ از آن بازیابی شده‌ لازم به ذکر است که بزرگترین دهانه برخوردی شهاب‌سنگ در آریزونای آمریکا واقع شده. تصاویری از دهانه برخوردی ولف کریک در استرالیا که قطعات شهاب سنگ در آن پیدا شده دهانه ولف کریک که در منطقه‌ای دورافتاده از غرب استرالیا، در حدود ۱۴۵ کیلومتری هالز کریک قرار گرفته ، این دهانه برخوردی توسط شهاب سنگی به قطر حدود ۱۵ متر و وزن حدود ۱۴۰۰۰ تن تشکیل شده است. این شهاب سنگ احتمالاً با سرعت ۱۷ کیلومتر در ثانیه حرکت کرده و با نیرویی معادل ۰.۵۴ مگاتن تی‌ان‌تی به زمین برخورد...

مطالعه بیشتر

گوهرشناسی

اپال ولو (Welo Opal)

تا همین اواخر، استرالیا پادشاه بی‌رقیب بازار اپال بود، اما کشف ذخایر منطقه وِلو (Welo) در اتیوپی، بزرگترین شوک را به دنیای گوهرشناسی مدرن وارد کرد. این سنگ که در ارتفاعات ۲۵۰۰ متری از سطح دریا یافت می‌شود، قوانین بازی را برای مجموعه‌داران و جواهرسازان تغییر داده است. استخراج اپال ولو در ارتفاعات اتیوپی ، اپال وِلو منشأ آتشفشانی دارد ۱. تاریخچه کشف و تحول بازار: از کوهستان تا ویترین‌های لوکس تاریخچه اپال در اتیوپی به دو مرحله کلیدی تقسیم می‌شود: دوران اولیه (۱۹۹۴): اولین کشفیات در منطقه شوا (Shewa) انجام شد، اما به دلیل ناپایداری شدید و ترک‌خوردن‌های ناگهانی سنگ، بازار جهانی به آن بی‌اعتماد شد. انقلاب وِلو (۲۰۰۸): در این سال، معدن‌کاران در نزدیکی روستای وِگل تنا (Wegel...

مطالعه بیشتر