آموزش گوهرشناسی - گروه تخصصی تحسین

پراکندگی، ژنز و قابلیت تراش و صیقل سنگ‌های نیمه‌قیمتی (عقیق، جاسپر) در استان اردبیل

محدوده مورد مطالعه در بخش مرکزی و شرقی استان اردبیل واقع شده است. در این منطقه واحدهای ولکانیکی اسیدی تا حدواسط ائوسن تا میوسن میزبان انواع مختلف عقیق هستند. عقیق در واحدهای ولکانیکی به دو صورت شکل گرفته است: ۱: در عقیق‌های مرتبط با ولکانیک های اسیدی و پرلیت، سیلیس اضافی در حین پرلیت‌زایی و تشکیل ریولیت، فضاها و حفرات خالی را پر نموده و منجر به شکل‌گیری آگات به فرم ژئود شده است؛ این نوع عقیق‌ها هم‌زمان با شکل‌گیری پرلیت و ریولیت تشکیل شده‌اند. ۲: تشکیل بخشی از آگات‌ها مرتبط با فعالیت‌های هیدروترمالی بعدی می‌باشد که سبب شست‌وشوی بخشی از سیلیس ولکانیک های اسیدی (ریولیت و پرلیت) و ولکانیک های حدواسط و بازیک (آندزیت، آندزیت مگاپورفیری و آندزی‌بازالت) شده...

مطالعه بیشتر

الماس

راز صدسالهٔ الماس فلورانسی فاش شد

در سال ۱۹۱۸، هنگامی که جنگ جهانی اول رو به پایان می‌رفت و امپراتوری اتریش-مجارستان در آستانهٔ فروپاشی قرار داشت، چارلز یکم (Charles I) ــ آخرین امپراتور این امپراتوری پهناور و یکی از اعضای برجستهٔ دودمان هاپسبرگ (Habsburg) ــ بیش از هر زمان دیگری نشانه‌های نزدیک شدن زوال حکومت خود را حس می‌کرد. شرایط سیاسی و اجتماعی متزلزل، موج‌های انقلاب‌طلبانه در اروپا، و تهدیدهای در حال گسترش بلشویک‌ها و آنارشیست‌ها به روشنی نشان می‌داد که دوران امپراتوری به پایان رسیده است. در چنین شرایطی، چارلز که از آینده‌ای نامطمئن نگران بود، تصمیم گرفت اقدامی عاجل برای حفاظت از دارایی‌های ارزشمند و تاریخی خاندانش انجام دهد. چارلز یکم، آخرین امپراتور اتریش، و همسرش، امپرس زیتا، در مراسم تاجگذاری خود در سال...

مطالعه بیشتر

اخبار

کشف گنجینه‌ای از جواهرات در مصر

باستان شناسان در شهر اقصر مصر مقبره ۳۸۰۰ ساله‌ای را کشف کردند که در آن بقایای ۱۱ نفر پیدا شد. تجزیه‌وتحلیل پنج زن، دو مرد، سه کودک و یک نفر که قابل‌شناسایی نبود و همچنین محتویات داخل گور نشان داد که دفن‌ها مربوط به سلسله دوازدهم (حدود ۱۹۸۱ تا ۱۸۰۲ قبل از میلاد) و سلسله سیزدهم (حدود ۱۸۰۲ تا ۱۶۴۰ قبل از میلاد) است. ظاهراً افراد پس از مرگ، در کتانی پیچیده و در تابوت‌های چوبی دفن شده بودند؛ البته به گفته باستان شناسان، سیلی که پس از دفن آن‌ها رخ‌داده، به بقایای اجساد آن‌ها آسیب رسانده است. قدمت این مقبره به دوره‌ای معروف به پادشاهی میانه مصر (حدود ۲۰۳۰ تا ۱۶۴۰ قبل از میلاد مسیح) مربوط می‌شود، زمانی که...

مطالعه بیشتر

الماس

آنالیز الماس دو‌رنگ

بر اساس گزارش موسسه گوهرشناسی آمریکا (GIA)، که بررسی این قطعه را زیر نظر دکتر سالی ایتون-ماگانا (Sally Eaton-Magaña) انجام داده، مرزی کاملاً شفاف و قابل مشاهده وجود دارد. ابعاد این نمونه یک در ۰.۶۳ در ۰.۵۷ اینچ ثبت شده است. تحلیل‌های اولیه نشان می‌دهد این الماس دورنگ احتمالاً طی دو مرحله مجزا شکل گرفته است؛ فرآیندی که پیش‌تر در نمونه‌هایی به مراتب کوچک‌تر و عمدتاً کمتر از دو قیراط مشاهده شده بود. این الماس راف ۳۷.۴۱ قیراطی دارای نواحی صورتی و بی‌رنگ متمایز است به باور کارشناسان، بخش صورتی سنگ در ابتدا بی‌رنگ بوده و بعدها تحت تأثیر تغییرشکل زمین‌شناسی، ساختار شبکه‌ای آن دچار خمیدگی دائمی شده و به رنگ صورتی در آمده است. در مقابل، بخش بی‌رنگ،...

مطالعه بیشتر

شهاب سنگ

بررسی شهاب سنگ در مریخ توسط مریخ‌نورد استقامت

پس از حدود پنج سال کاوش روی سیارهٔ سرخ، مریخ‌نورد استقامت (Perseverance) ناسا ممکن است اولین شهاب‌سنگ خود را پیدا کرده باشد. ماموریت استقامت (Perseverance) ناسا در سپتامبر ۲۰۲۵ یک شهاب سنگ بزرگ احتمالی به نام فیپس‌اکسلا را رصد کرد. این تصویر در ۱۹ سپتامبر گرفته شده است. در دوم سپتامبر ۲۰۲۵ (روز مأموریت Sol 1612)، استقامت با استفاده از دوربین مست‌کم-زد (Mastcam-Z) سنگی غیرعادی را دید؛ سنگی بلند، برجسته و کاملاً متفاوت از سنگ‌های صاف و فرسودهٔ اطراف. همین ظاهر متفاوت باعث شد دانشمندان سریعاً روی آن تمرکز کنند. ابزار طیف‌سنج و لیزری سوپرکم (SuperCam) که روی دکل مریخ‌نورد قرار دارد، ترکیب این سنگ را بررسی کرد و نشان داد که احتمالاً از جنس آهن–نیکل است؛ ترکیبی...

مطالعه بیشتر

گوهرشناسی

سرفایت (Surfite) چیست؟

سرفایت یک ماده‌ی لایه‌لایه، براق و چشمگیر است که از تجمع رزین‌های رنگی باقی‌مانده در کارگاه‌ ساخت تخته‌های موج‌سواری شکل می‌گیرد. در جریان ساخت این تخته‌ها، رزین‌های اپوکسی یا پلی‌استر همراه با رنگ‌دانه‌های متنوع استفاده می‌شود. مقدار زیادی از این رزین‌ها روی میز، کف کارگاه یا ظرف‌های مخصوص جاری می‌شود و با هر بار انجام کار جدید، یک لایه‌ی تازه روی لایه‌های قبلی نشسته و توده‌ای رنگی و فشرده ایجاد می‌کند. این توده پس از خشک‌شدن، مانند سنگ‌های نیمه‌قیمتی قابلیت تراش، برش و پولیش پیدا می‌کند و همینجاست که سرفایت به‌عنوان یک ماده‌ی هنری وارد بازار می‌شود. سرفایت (Surfite) ظاهر منحصربه‌فرد و کاربردهای جذاب سرفایت ظاهری موج‌دار، رنگی و کاملاً غیرقابل‌تکرار دارد. ترکیب ده‌ها لایه‌ی رزین باعث می‌شود هر...

مطالعه بیشتر

شهاب سنگ

شبکه پریسما (PRISMA) در ایتالیا

شبکه پریسما (PRISMA) که نام آن مخفف "اولین شبکه ایتالیایی برای پایش سیستماتیک شهاب‌واره‌ها و اتمسفر" است، یک پروژه علمی برای رصد آسمان به منظور ردیابی و بازیابی شهاب‌سنگ‌های تازه‌سقوط‌کرده می‌باشد. اهداف و ماموریت شبکه پریسما هدف اصلی این شبکه، استفاده از ده‌ها دوربین که به طور پیوسته آسمان را رصد می کنند برای شناسایی شهاب‌واره‌های بسیار درخشان است. با تحلیل داده‌های این دوربین‌ها، محققان می‌توانند: محاسبه مدار شهاب‌واره‌ها: منشاء این اجرام در منظومه شمسی مشخص می‌شود. تعیین منطقه سقوط: محدوده احتمالی سقوط شهاب‌سنگ بر روی زمین با تقریب خوبی مشخص می‌گردد. بازیابی شهاب‌سنگ‌هایی که تازه سقوط کرده اند: این مهم‌ترین ماموریت شبکه است، چرا که مطالعه شهاب‌سنگ‌های بازیابی‌شده بلافاصله پس از سقوط، به دلیل عدم آلودگی با محیط زمین،...

مطالعه بیشتر

گوهرشناسی

پگماتیت‌های گوهرزا

پگماتیت‌ها را می‌توان یکی از شگفت‌انگیزترین سنگ‌های پوسته‌ی زمین دانست؛ سنگ‌هایی که در دل خود محیطی استثنایی برای رشد بزرگ‌ترین و زیباترین بلورهای جهان فراهم می‌کنند. زمانی که از تورمالین (Tourmaline)، بریل (Beryl)، آکوامارین (Aquamarine)، مورگانایت (Morganite)، توپاز (Topaz) و اسپودومن (Spodumene) سخن می‌گوییم، تقریباً همیشه منشأ آن‌ها به پگماتیت‌ها بازمی‌گردد. این سنگ‌ها نه‌فقط از نظر زیبایی، بلکه از نظر زمین‌شناسی، اقتصادی و صنعتی جایگاهی کم‌نظیر دارند. تصویری از یک پگماتیت کریستال تورمالین چند رنگ از افغانستان پگماتیت چیست؟ پگماتیت نوعی سنگ آذرین دارای بلورهای بسیار درشت است؛ گاهی بلورهایی با اندازه چندین متر در آن تشکیل می‌شود. ترکیب شیمیایی اولیه آن مشابه گرانیت است و اغلب از کوارتز، فلدسپار و میکا ساخته شده؛ اما تفاوت اصلی در...

مطالعه بیشتر

گوهرشناسی

پدیده چاتویانسی در زمرد بزرگ

زمردهای کابوشن گاهی پدیده‌ی چاتویانسی ( چشم‌گربه‌ای) را نشان می‌دهند و نمونه‌های بزرگ این نوع زمرد بسیار کمیاب و ارزشمند هستند. لابراتوار GIA در توکیو یک زمرد برا تراش دامله سبز و نیمه‌شفاف فوق‌العاده بزرگ را بررسی کرده است؛ سنگی با ابعاد ۳۱.۳ × ۲۶.۲ × ۲۰.۹ میلی‌متر و وزن تقریبی ۱۲۶ قیراط این سنگ دارای ضریب شکست نقطه‌ای ۱.۵۸ بود و خطوط جذب مشخص کرومیوم را در بخش قرمز طیف، در اسپکتروسکوپ دستی نشان می‌داد؛ ویژگی‌هایی که آن را به‌طور قطعی به عنوان زمرد شناسایی کرد. ویژگی‌های درونی و پدیده چشم‌گربه‌ای در زمرد در این زمرد، مجموعه‌ای از اینکلوژن های باران‌مانند و بازتابی دیده شد که باعث ایجاد اثر چشم‌گربه‌ای می‌شوند (شکل 8A). همچنین اینکلوژن های فلس‌مانند سفید (شکل...

مطالعه بیشتر

شهاب سنگ

پریدوت پالاسیتی بزرگ با تراش فست

پریدوت، گونهٔ سبزرنگ گوهر اولیوین، یک سنگ نسبتاً رایج است که معمولاً به‌صورت گره‌های نامنظم در جریان‌های گدازه یا به شکل بلورهای بزرگ در حفره‌های سنگ‌های جامدشده در نقاط مختلف جهان تشکیل می‌شود. به‌ندرت، این سنگ از شهاب‌سنگ‌های سنگی ـ آهنی که از عبور آتشین خود در جوّ زمین جان سالم به در برده‌اند نیز به‌دست می‌آید. این شهاب‌سنگ‌های حاوی پریدوت، «پالاسیت» نام دارند و گوهرهای موجود در آن‌ها «پریدوت پالاسیتی» خوانده می‌شوند. پریدوت تراش خورده به وزن ۲.۳۲ قیراط به‌دلیل شرایط بسیار سختی که سنگ‌های فرازمینی تحمل می‌کنند، نمونه‌های تراش‌خوردهٔ پریدوت پالاسیتی معمولاً وزنی کمتر از نیم قیراط دارند . با این حال، اخیراً در آزمایشگاه کارلزبد، بزرگ‌ترین نمونهٔ ارسال‌شده توسط یک مشتری مشاهده شد که ۲.۳۲ قیراط وزن...

مطالعه بیشتر

گوهرشناسی

بهسازی سنگ های قیمتی به روش روغن‌کاری (Oiling)

برخی از سنگ‌های قیمتی، به ویژه زمردها، دارای شکستگی‌ها و ترک‌های داخلی هستند که شفافیت و درخشندگی طبیعی سنگ را کاهش می‌دهند. این مشکلات، ناشی از فرآیندهای زمین‌شناسی و فشارهای طبیعی در طول شکل‌گیری سنگ هستند. یکی از روش‌های متداول برای بهبود ظاهر این سنگ‌ها، روغن‌کاری (Oiling) است که با پر کردن شکستگی‌ها با مواد پرکننده شفاف، زیبایی و ارزش سنگ را افزایش می‌دهد. تانزانایت ۱۱۵ قیراطی بهسازی شده با روغن کاری در سمت چپ همان گوهرسنگ پس از برداشتن روغن در تصویر وسط و راست اسپینل ۳ قیراطی با تراش قلبی که بهسازی شده با روغن است (در سمت چپ ) همان اسپینل پس از برداشتن روغن( در سمت راست) تاثیر بهسازی در این تصویر کاملا مشهود است....

مطالعه بیشتر

گوهرشناسی

سافایر کشمیر (Kashmir Sapphire)

سافایر کشمیر یکی از نادرترین و باشکوه‌ترین سنگ‌های قیمتی دنیاست؛ سنگی که رنگ آبی مخملی آن به‌قدری مشهور است که بسیاری از کارشناسان، این رنگ را «معیار طلایی» سافایر می‌دانند ترکیب کمیابی، تاریخ پرفرازونشیب و کیفیت بصری منحصربه‌فرد، این سنگ را به گنجینه‌ای جهانی تبدیل کرده است. کشمیر کجاست؟ کشمیر منطقه‌ای کوهستانی در شمال شبه‌قارهٔ هند است که بین دو رشته‌کوه بزرگ هیمالیا و قراقرم قرار دارد. سافایرهای اصیل کشمیر از ناحیهٔ درهٔ پادر (Paddar Valley) در منطقهٔ کوهستانی کیشتوار به‌دست آمده‌اند؛ یکی از سخت‌گذرترین ارتفاعات جهان. همین شرایط سخت باعث شده استخراج این سنگ همیشه محدود و بسیار دشوار باشد. تاریخچهٔ کشف و استخراج سافایر کشمیر آغاز ماجرا — دههٔ ۱۸۸۰ اواخر قرن نوزدهم، پس از یک رانش زمین...

مطالعه بیشتر