این گوهرسنگ در سال 1962 در شمال تانزانیا(شرق آفريقا) به صورت پراکنده دیده شد،دانشمندان آن را جزو گروه زوئیست (Zoisite) قرار دادند و 5سال بعد معدنکاران به معدنی بزرگ در مناطق دیگرپی بردند وبه صورت جدی اکتشاف را آغاز کردند. تولید تانزانیت (Tanzanite) در ابتدا کم بود اما سال 1980تا ابتدای1990به صورت انبوه وبا کیفیت جواهر در دسترس قرار گرفت و پس از گذشت 5سال ،مشابه تانزانیت وارد بازار شد.شرکتی آمریکایی در سال1968 زوئیست آبی را تانزانیت نامید وآن را به بازار جهانی معرفی کرد.بزرگترین کریستال تانزانیت در سال 2005به وزن 16.839 قیراط در معدن  C-Block پیدا شده است.

دوام و سختی

رنگ این گوهرسنگ آبی بنفش (voletidh blue) و آبی و ارغوانی(bluish purple) و شاید آبی خالص باشد.هر چه تانزانیت پر رنگ تر باشد ،قیمت آن بالاتر می رود.یکی از ویژگی های این سنگ داشتن 3 رنگی (pleochoroism) بسیار قوی است .این ویژگی با دستگاه دا کروسکوپ(dichroscope) قابل مشاهده است و 3 رنگی ارغوانی آبی وقهوه ای یا زرد دیده می شود.

 بهسازی

معمولا رنگ این گوهرسنگ با روش حرارت ، بهسازی و پررنگ تر می شود و سنگ های زمینه قهوه ای (با وزن معادل 3تا 10قیراط) با کمک حرارت تا 500 درجه سانتی گراد به سنگ های خوشرنگ آبی و بنفش تبدیل می شوند.

درجه بندی تانزانیت

کیفیت تانزانیت بر حسب رنگ (color)، تراش(cut)، پاکی(clarity) وزن به قیراط  (carat weight) درجه بندی می شود. مهمترین فاکتوربرای تعیین قیمت این گوهرسنگ رنگ آن است که با سیستم درجه بندی GIA (موسسه جواهر شناسی آمریکا) درجه بندي مي شود.

مشابه ها و مصنوعی

این گوهرسنگ مشابه های زیادی دارد یکی از این مشابه ها که در روسیه با روش پولینگ(pulling method) ساخته می شود و فروشنده ها جواهر آن را با نام تانزانیت مصنوعی می فروشند ، forsteriteمصنوعی است. forsterite  مصنوعی دارای مشخصات فیزیکی شیمیایی سنگ پریدوت (peridot) است.این گوهرسنگ با سنگ هایی مثل سفایر آبی (B.sapphrire) اسپینل (spinel) ، آیولیت(lolite) ، شیشه ، آمتسیت (amethyst) اشتباه گرفته می شود که تمام این سنگ ها با تست های گوهر شناسی قابل تشخیص هستند.

نحو نگهداری و تمیز کردن تانزانیت

نگهداری از این گوهرسنگ مراقب های خاصی نیازمند است.تانزانیت حساسیت شدید به افزایش ناگهانی دما و قابلیت ایجاد تورق دارد.حرارت ناگهانی باعث ایجاد ترک در سنگ می شود و هیدروکلریک و هیدروفوریک اسید روی این سنگ اثر می کند.برای تمیز کردن این گوهرسنگ می توان ازآب گرم و صابون استفاده کنید و هیچ گاه از دستگاه ماوراء صوت (Ultrasonic clieaners) وبخارآب (steam cleaners) برای تمیز کردن استفاده نکنید.