رودوکروزیت (Rhodochrosite)، کربنات منگنز با رنگ قرمز- صورتی تا صورتی-خاکستری و در بعضی موارد با نوار های سفید است به دلیل و زیبایی خود یکی از گوهرهای کمیاب و جذاب جهان به شمار میرود. اگرچه شکل تودهای و اوپک آن در گذشته بیشتر برای کندهکاری و مهرهسازی استفاده میشد.
به طور سنتی، رودوکروزیت که در تجارت گوهر دیده میشود، به مقدار زیاد در کاتامارکا، آرژانتین یافت میشود. این ماده در درجه اول به عنوان مهره و کابوشون یا برای حکاکی استفاده میشود. این عکس نمونههای ظریفتری از این ماده را نشان میدهد. دو حکاکی با برشهایی از رودوکروزیت که از استالاکتیتهای بزرگ گرفته شدهاند همراه هستند. سنگهای تراشخورده (۵.۸۸ و ۱۷.۴۳ قیراط) که از معادن هوتازل (آفریقای جنوبی) و سوئیت هوم هستند، برای آشنایی و درک تفاوتهای اندازه بین مواد اوپک و شفاف در یک عکس گنجانده شدهاند.
رودوکروزیت گوهرسنگ ملی آرژانتین و همچنین گوهرسنگ ایالتی کلرادو در آمریکا است زیرا ذخایر قابل توجهی در هر دو مکان کشف شده.
پیشرفت در روشهای استخراج و تراش در معدن سوئیت هوم (Sweet Home) کلرادو باعث شده است بلورهای شفاف و باکیفیت بیشتری وارد بازار گوهر شوند. رودوکروزیت تراشخورده با مراقبت و نصب مناسب میتواند در جواهراتی مانند گردنبند، سنجاق سینه و آویزها به کار رود.
جواهرات ساخته شده از سنگ رودوکروزیت
بیشتر بخوانید:
کوارتز توتفرنگی (Strawberry Quartz)
علت تشکیل دندریت در کوارتز و عقیق
تاریخچه و منابع
رودوکروزیت برای نخستین بار در ۱۸۱۳ توسط J. F. L. Hausmann توصیف شد. معرفی گسترده آن به اروپا و آمریکای شمالی توسط دکتر فرانتس مانسفلد در دهه ۱۹۳۰ انجام گرفت.
منابع قابل توجه رودوکروزیت شامل:
- کلرادو، آمریکا – معدن سوئیت هوم (Sweet Home) مهمترین تولیدکننده جهانی بلورهای شفاف و گوهرین است.
- آرژانتین _ معدن کاپیلیتاس (Capillitas) در کاتامارکا یکی از شناخته ترین منابع رودوکروزیت
- پرو و آفریقای جنوبی – تولید محدود و نامنظم، بلورها غالباً کوچکاند.
- اروپا و استرالیا – رودوکروزیت تودهای بیشتر یافت میشود.
غار استالاکتیت رودوکروزیت در کاپیلیتاس آرژانتین که در نوامبر ۱۹۸۶ کشف شد و به دستور ارتش آرژانتین و دولت فدرال (“روز رسوایی آرژانتین”) تخریب شد. مجموعهای از غارهای کوچک به هم پیوسته که در مجموع ۱۵ متر عرض (۵۰ فوت) و ۶ متر ارتفاع (۲۰ فوت) دارند. قطر استالاکتیتها تا ۴۵ سانتیمتر میرسد.
منبع دیگر کریستالهای شفاف و ریز رودوکروزیت، معدن انچوانینگ (N’Chwaning mine) در شمال استان کیپ، آفریقای جنوبی است. این خوشه از کریستالهای قرمز فلسدار رودوکروزیت از انچوانینگ، ۹.۵ سانتیمتر طول دارد. با این حال، کریستالهای بیش از ۳ سانتیمتر از این منطقه بسیار نادر هستند
بلورهای شفاف و بزرگ رودوکروزیت بسیار نادر هستند و اغلب به عنوان نمونه کلکسیونی نگهداری میشوند.
ویژگیهای گوهرشناسی
رودوکروزیت، یک کربنات منگنز تریگونال، معمولاً به شکل بلورهای رومبوهدری ظاهر میشود و کلیواژ کامل در سه جهت دارد. مشخصات گوهرشناسی نمونههای تراشخورده معدن سوئیت هوم به شرح زیر است:
- رنگ: صورتی-نارنجی تا قرمز عمیق
- ضریب شکست: حدود ۱٫۶۰۰
- وزن مخصوص: حدود ۳٫۷۱
- پلئوکریسم (Pleochroism): ضعیف، زرد-نارنجی تا نارنجی-صورتی
- طیف جذبی: باند باریک در ۴۱۵ نانومتر و دو باند پهن در ۴۴۰–۴۷۰ و ۵۴۰–۵۶۰ نانومتر
- فلورسانس: ندارد
استالاکتیتهای رودوکروزیت از آرژانتین
استالاکتیتهای رودوکروزیت از آرژانتین
به دلیل نرمی و کلیواژ، تراش و نصب رودوکروزیت بسیار حساس است و نیاز به مهارت بالا دارد.
روش تراش و نصب
تراش رودوکروزیت بهصورت مرحلهای انجام میشود:
- پیشفرمدهی دستی با فشار کم روی سنگساب ۳۶۰ گریت و مرطوب
- نصب اولیه روی داپ با چسب سفید و تثبیت با اپوکسی
- تراش نهایی با سنگسابهای ریز و ابزارهای خاص
- خارج کردن از داپ با محلول متیلن کلراید برای جلوگیری از آسیب حرارتی
برای نصب در جواهرات، سنگهای تراشخورده معمولاً در آویز، گردنبند و سنجاق سینه قرار میگیرند تا از تماس مستقیم با سطوح سخت جلوگیری شود.
رودوکروزیت های تراش خورده از معدن سوئیت هوم
ارزش و قیمت
رودوکروزیت به دلیل کمیابی و زیبایی، بهخصوص نمونههای شفاف و قرمز عمیق، در بازار جهانی گوهر بسیار ارزشمند است. بر اساس گزارشهای بازار:
- سنگهای کوچک (۰٫۵–۲ قیراط): حدود ۵۰–۱۵۰ دلار به ازای هر قیراط
- سنگهای متوسط (۲–۵ قیراط): ۱۵۰–۵۰۰ دلار به ازای هر قیراط
- سنگهای بزرگ و شفاف (۵ قیراط و بالاتر): بیش از ۵۰۰–۲۰۰۰ دلار به ازای هر قیراط
- نمونههای فوقالعاده بزرگ یا بلورهای کلکسیونی میتوانند قیمتهای بسیار بالاتری داشته باشند و حتی به چند ده هزار دلار برسند.
برشی چشمگیر از استالاکتیت رودوکروزیت در حراجی ساتبیز
اندازه کلی ۲۹.۵ در ۲۶.۵ در ۰.۵ سانتیمتر. این برش صیقلی شامل مقاطع عرضی چندین استالاکتیت در هم تنیده است که با نورپردازی مناسب از پشت، به طرز ویژهای زیبا به نظر میرسند. این برش، اندازه استثنایی و رنگ زنده و مطلوب رودوکروزیت منطقه کاپیلیتاس که اکنون از بین رفته است را به تصویر میکشد و این برش بین ۴۰۰۰ تا ۶۰۰۰ هزار دلار قیمت گذاری شده
نتیجهگیری
رودوکروزیت، به ویژه نمونههای شفاف کلرادو، یکی از گوهرهای کمیاب و چشمگیر جهان است. با پیشرفت در استخراج و تراش، استفاده از آن در جواهرات ممکن شده است، اما به دلیل نرمی و کلیواژ کامل، مراقبت و نصب ویژه ضروری است. به دلیل ویژگیهای گوهرشناسی متمایز، شناسایی آن از نمونههای تقلیدی ساده است. آینده معدن سوئیت هوم به توسعه روشهای پیشرفته اکتشاف و شانس یافتن پاکتهای جدید بلورهای گوهرین بستگی دارد.
منابع:
Gem Rhodochrosite From The Sweet Home Mine
By Kimberly Knox and Bryan K. Lees
Capillitas Mine Catamarca Province, Argentina: The other Rhodochrosite locality
David Stoudt
نظرات کاربران