معدن الماس آرگایل (Argyle Diamond Mine) در منطقه کیمبرلی، در شمال‌شرقی ایالت استرالیای غربی، یکی از مهم‌ترین کانسارهای الماس جهان بود. اهمیت آرگایل تنها به حجم بسیار زیاد تولید آن محدود نمی‌شد؛ این معدن به‌ویژه به دلیل تولید بخش عمده‌ای از الماس‌های صورتی، قرمز و بنفش طبیعی شهرت جهانی پیدا کرد. فعالیت معدنی در آرگایل در ۳ نوامبر ۲۰۲۰ پس از ۳۷ سال متوقف شد و معدن اکنون در مرحله تعطیلی و بازسازی قرار دارد.
آرگایل چگونه کشف شد؟
کانسار اصلی آرگایل در سال ۱۹۷۹ کشف شد و استخراج الماس از سال ۱۹۸۳ آغاز شد. فعالیت معدن ابتدا به صورت استخراج آبرفتی و سپس به روش روباز ادامه یافت و در سال ۲۰۱۳ استخراج به طور کامل به روش زیرزمینی منتقل شد. در طول دوره فعالیت، بیش از ۸۶۵ میلیون قیراط الماس خام از آرگایل استخراج شد؛ رقمی که این معدن را به یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان الماس از نظر حجم تبدیل کرد.
معدن الماس آرگایل (Argyle Diamond Mine) در منطقه کیمبرلی در شمال‌شرقی استرالیای غربی قرار داشت. این معدن ابتدا به‌صورت روباز استخراج شد و بعدها عملیات استخراج زیرزمینی به روش Block Caving توسعه یافت. آرگایل به‌ویژه به‌دلیل تولید بخش عمده‌ای از الماس‌های صورتی طبیعی جهان شهرت داشت.
با این حال، بیشتر تولید آرگایل را الماس‌های کوچک و عمدتاً تجاری تشکیل می‌دادند و تنها بخش بسیار کوچکی از تولید شامل الماس‌های رنگی کمیاب و با ارزش گوهرشناسی بالا بود. در مطالعات منتشرشده توسط GIA، الماس‌های صورتی کمتر از ۰٫۱ درصد تولید سالانه آرگایل را تشکیل می‌دادند.
معدن روباز آرگایل در سال‌های فعالیت؛ استخراج روباز از سال ۱۹۸۵ آغاز شد و در سال ۲۰۱۳ عملیات استخراج به زیرزمین منتقل شد
سنگ میزبان الماس‌های آرگایل
یکی از ویژگی‌های زمین‌شناسی مهم آرگایل، نوع سنگ میزبان آن است. برخلاف بسیاری از کانسارهای مشهور الماس که با کیمبرلیت ارتباط دارند، الماس‌های آرگایل در ارتباط با لامپروئیت (Lamproite) یافت می‌شوند.
الماس‌های صورتی و قرمز آرگایل به دلیل رنگ‌های نادر و ویژگی‌های زمین‌شناختی منحصربه‌فرد این کانسار، از شناخته‌شده‌ترین الماس‌های رنگی جهان هستند
این ویژگی، آرگایل را از بسیاری از کانسارهای کلاسیک الماس متمایز می‌کند. مطالعات زمین‌شناسی نشان داده‌اند که جایگیری این مجموعه لامپروئیتی با ساختارهای زمین‌ساختی منطقه کیمبرلی و رویدادهای مربوط به شکست و بازآرایی بخش‌هایی از ابرقاره‌های باستانی ارتباط داشته است.
سنگ‌های لامپروئیتی در واقع مسیر انتقال الماس‌هایی بوده‌اند که در اعماق زمین شکل گرفته بودند. فوران‌های آتشفشانی سریع، این قطعات گوشته‌ای و الماس‌های درون آنها را به بخش‌های کم‌عمق‌تر پوسته منتقل کردند.
چرا الماس‌های آرگایل صورتی هستند؟
مهم‌ترین ویژگی گوهرشناسی آرگایل، الماس‌های صورتی آن است. برخلاف تصور رایج، رنگ صورتی این الماس‌ها را نمی‌توان صرفاً به حضور یک عنصر ناخالصی مانند نیتروژن نسبت داد.
مهم‌ترین ویژگی گوهرشناسی معدن آرگایل، الماس‌های صورتی آن است
پژوهش‌های GIA نشان داده‌اند که رنگ صورتی در بسیاری از الماس‌ها با تغییر شکل پلاستیک شبکه بلوری ارتباط دارد. در این فرایند، تنش‌های زمین‌شناسی باعث تغییر شکل شبکه اتمی الماس و ایجاد نقص‌های ساختاری می‌شوند. این نقص‌ها می‌توانند بر نحوه جذب نور در بلور تأثیر بگذارند و رنگ صورتی یا رنگ‌های مرتبط را ایجاد کنند.
در الماس‌های آرگایل، این تغییرات ساختاری اغلب به صورت Pink Graining یا نواحی صورتی‌رنگ درون بلور دیده می‌شوند. بررسی‌های طیف‌سنجی و میکروسکوپی نشان داده‌اند که ویژگی‌های ساختاری الماس‌های صورتی آرگایل با برخی الماس‌های صورتی از سایر مناطق جهان تفاوت دارد.
این موضوع اهمیت ویژه‌ای برای گوهرشناسی دارد؛ زیرا رنگ در الماس می‌تواند اطلاعاتی درباره تاریخچه زمین‌شناسی بلور و شرایطی که طی آن دچار تغییر شکل شده است در اختیار پژوهشگر قرار دهد.
آرگایل؛ منبع اصلی الماس‌های صورتی
آرگایل در دوره فعالیت خود بیش از ۹۰ درصد از عرضه جهانی الماس‌های صورتی را تأمین می‌کرد و به همین دلیل نام این معدن با الماس صورتی طبیعی پیوندی بسیار نزدیک پیدا کرد. علاوه بر صورتی، الماس‌های قرمز، بنفش، آبی، زرد، قهوه‌ای و سفید نیز در این کانسار یافت شدند.
در میان این رنگ‌ها، الماس‌های قرمز طبیعی از کمیاب‌ترین نمونه‌های تولیدشده در آرگایل بودند. البته باید توجه داشت که رنگ قرمز، صورتی و بنفش در الماس دارای معیارهای دقیق گوهرشناسی است و تشخیص آنها تنها بر اساس مشاهده ظاهری قابل اتکا نیست.
بیشتر بخوانید:
الماس صورتی
انگشتر غروب کیمبرلی
الماس صورتی
تورمالین صورتی- Pink Tourmaline
مزایده‌های مشهور Argyle Pink Diamonds
یکی از مهم‌ترین بخش‌های میراث آرگایل، مزایده سالانه Argyle Pink Diamonds Tender بود. در این رویداد، تعدادی از نادرترین الماس‌های صورتی، قرمز، بنفش و آبی استخراج‌شده از معدن انتخاب و به مجموعه‌ای محدود از خریداران و مجموعه‌داران عرضه می‌شدند.
این مزایده‌ها نقش مهمی در ثبت و مستندسازی نمونه‌های استثنایی آرگایل داشتند و باعث شدند نام این معدن به بخشی از تاریخ معاصر الماس‌های رنگی تبدیل شود.
پایان فعالیت معدن
در سال ۲۰۲۰، پس از حدود چهار دهه فعالیت، استخراج در آرگایل متوقف شد. دلیل اصلی پایان فعالیت معدن، پایان یافتن ذخایر اقتصادی قابل استخراج بود.
تعطیلی آرگایل به معنای پایان حضور الماس‌های این معدن در بازار نیست. الماس‌های استخراج‌شده در سال‌های فعالیت معدن همچنان در اختیار مجموعه‌داران، جواهرفروشان و بازار ثانویه قرار دارند و شرکت Rio Tinto نیز بخشی از موجودی باقی‌مانده و فعالیت‌های مرتبط با برند Argyle Pink Diamonds را مدیریت می‌کند
تأسیسات فرآوری معدن آرگایل؛ سنگ معدن استخراج‌شده در این مجموعه فرآوری می‌شد تا الماس‌ها از مواد سنگی جدا و برای مراحل بعدی آماده شوند.در سال ۲۰۲۰، پس از حدود چهار دهه فعالیت، استخراج در آرگایل متوقف شد
میراث زمین‌شناسی آرگایل
آرگایل نمونه‌ای مهم از ارتباط میان زمین‌شناسی عمیق زمین، ساختار بلوری الماس و ویژگی‌های گوهرشناسی است. این معدن نشان داد که یک کانسار الماس می‌تواند در محیطی متفاوت از مدل‌های کلاسیک کیمبرلیتی شکل بگیرد و همچنین امکان مطالعه مستقیم ارتباط میان تغییر شکل شبکه بلوری و ایجاد رنگ در الماس را فراهم کرد.
الماس های استخراج شده از معدن آرگایل
امروز، با توقف استخراج، اهمیت آرگایل بیش از گذشته به نمونه‌های باقی‌مانده و اطلاعات علمی حاصل از این کانسار وابسته است. به همین دلیل، یک الماس صورتی منتسب به آرگایل فقط یک گوهر رنگی نیست؛ بلکه بخشی از تاریخ زمین‌شناسی و معدنی استرالیا و یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های مطالعه‌شده در گوهرشناسی الماس به شمار می‌رود.
منابع
- GIA – Gems & Gemology
- Rio Tinto – Argyle Diamond Mine
- Geoscience Australia
- Rio Tinto – Final Argyle Pink Diamonds Tender
نظرات کاربران