مطالعات کانی شناسی کانی‌های اورانیل با میکروسکوپ الکترونی نشر میدانی در کانسار آنومالی ۶  خشومی (بلوک۱)، کمربند فلززایی بافق – ساغند

آنومالی ۶ خشومی یکی از کانسارهای مهم اورانیم در پهنه فلززایی بافق ساغند در زون ایران مرکزی است گنیس سنگ میزبان اصلی کانی سازی اورانیم در بلوک ۱ آنومالی ۶ خشومی است و براساس مطالعات میکروسکوپ الکترونی نشر میدانی دو مرحله کانی سازی اورانیم شامل کانی سازی اولیه (هیپوژن) و سیلیکات اورانیل (سوپرژن) مشاهده گردید کانی های اورانیم اولیه در منطقه هیپوژن شامل اورانینیت همراه با مقادیر فرعی تورواورانینیت برانریت و اورانو توریت است کانیسازی سیلیکات اورانیل در امتداد شکستگی ها به صورت بولتوودیت و سدینیت رخ داده که در ادامه بولتوودیت تحت تأثیر دگرسانی به سدیم بولتوودیت و اورانوفان تبدیل شده است. براساس شواهد صحرایی و مطالعات کانی شناسی احتمالاً سیالات با منشأ جوی با pH خنثی تا قلیایی و دمای پایین در گردش ،اورانیم سیلیسیم، پتاسیم، سدیم و کلسیم را از گنیس شسته و در امتداد شکستگی ها به صورت کانی های سیلیکات اورانیل همراه با کلسیت رس و کلریت نهشته کرده اند. وجود کلسیت پاراژنز همراه با سیلیکات های اورانیل بیانگر حمل اورانیم به صورت کمپلکس های کربنات اورانیل در سیال است.

کلیدواژه ها اورانیم ، سیلیکات اورانیل، خشومی، بافق- ساغند

 نمایی از تشکیل کانی های سیلیکات اورانیل زردرنگ در سطح شکستگی های گنیس در بلوک ۱ محدوده ۶ خشومی.

تصاویر میکروسکوپی XPL  از الف) پورفیروبلاست پلاژیوکلاز که شکسته شده، ب) پورفیروبلاست ارتوز در حال سریسیتی شدن و بلورهای کوارتز با حواشی منحنی، پ ) بیوتیت خمیده در مرز پورفیروبلاست های پلاژیوکلاز و ارتوز، ت ) بلور آپاتیت بر روی پلاژیوکلاز و تشکیل بیوتیت در فضاهای بین بلورهای پلاژیوکلاز و کوارتز

(Ap: آپاتیت، Bt: بیوتیت، Or: ارتوز، Pl: پلاژیوکلاز، Qz: کوارتز، Ser: سریسیت)

تصاویر BSE از کانی‌سازی سیلیکات اورانیل در گنیس خشومی نشاندهنده، الف) بلورهای رشته ای سدیئیت و بلور شکلدار بولتوودیت در زمینه کلسیت و رس، ب) رشد سدیئیت از دیواره شکستگی در کوارتز، پ) آگرگات های شعاعی بولتوودیت، ت) تجمعات بادبزنی سدیم- بلوتوودیت در زمینه کلسیت و کلریت، ث) دگرسانی بولتوودیت به سدیم – بولتوودیت، ج) جانشینی بولتوودیت شکلدار توسط سدیم- بولتوودیت که مقادیر کمی از بولتوودیت باقی مانده، چ) دگرسانی
بولتوودیت به اورانوفان، ح) پاراژنز باریت، بولتوودیت، کلسیت و رس در محیط اکسیدان، خ) تشکیل همزمان باریت، سلستین و بولتوودیت در محیط اکسیدان

(Brt: باریت، Bwd: بولتوودیت، Cal: کلسیت، Chl: کلریت، Clay: کانی رسی، Clt: سلستین، Nbwd: سدیم- بولتوودیت، Qz: کوارتز، Sod: سودیئیت، Urp: اورانوفان) 

تصاویر BSE از گنیس خشومی، الف) ادخال های زیرکن و آپاتیت در پلاژیوکلاز، ب) ادخال آلانیت در کوارتز، پ) تجمع بلورهای ریز توریت درون بیوتیت کلریتی شده، ت) ادخال برانریت در هورنبلند، ث) درهم‌رشدی تورواورانینیت، توریت و اورانوتوریت در بیوتیت کلریتی شده، ج) پاراژنز اورانینیت و شئلیت درون پلاژیوکلاز

(Aln: آلانیت، Ap: آپاتیت، Bt: بیوتیت، Bnr: برانریت، Chl: کلریت، Hbl: هورنبلند، Pl: پلاژیوکلاز، Qz: کوارتز، Sch: شئلیت، Thr: توریت، Urn: اورانینیت، Zrn: زیرکن)

Mineralogical studies of uranyl minerals with field emission electron microscope in the Khoshoumi Anomaly 6 deposit (Block 1), Bafq-Saghand metallogenic belt

Abstract

Khoshoumi Anomaly 6 is a significant uranium deposit located in the Bafq-Saghand metallogenic belt within the Central Iran zone. The gneiss serves as the primary host for uranium mineralization in block 1 of Khoshoumi Anomaly 6. Field emission electron microscopy studies have identified two stages of uranium mineralization within the area: primary mineralization (hypogene) and uranyl silicate (supergene). Primary uranium minerals found in the hypogene zone include uraninite, with minor amounts of thorouraninite, brannerite, and uranothorite. Uranyl silicate mineralization is observed along fractures in the form of boltwoodite and soddyite. Over time, boltwoodite undergoes alteration into sodium-boltwoodite and uranophane. Field evidence and mineralogical studies suggest that meteoric fluids, with a neutral to alkaline pH and low temperature, played a role in leaching uranium, silicon, potassium, sodium, and calcium from the gneiss. These elements were then deposited along fractures as uranyl silicate minerals, accompanied by calcite, clay, and chlorite. The presence of calcite alongside uranyl silicates indicates the transport of uranium in the form of uranyl carbonate complexes within the fluid

Keywords: Uranium, Uranyl silicate, Khoshoumi, Bafq-Saghand

دانلود فایل مقاله

نویسندگان:

خالق خشنودی

سمانه ضیاپور

K. Khoshnoodi, S. Ziapour