تفاوت برلیان و الماس یکی از رایج‌ترین اشتباهات در   بازار جواهرات است. به طور خلاصه: الماس نام ماده و کانی طبیعی است، اما برلیان نام یک نوع تراش خاص روی الماس (یا سنگ‌های دیگر) است.

الماس و موزانایت با تراش برلیان 

در ادامه تفاوت‌های اصلی و فنی آن‌ها به زبان ساده بررسی شده است:

۱. ماهیت و تعریف (کانی در برابر تراش)

الماس (Diamond): سخت‌ترین کانی طبیعی زمین است که از کربن خالص زیر فشار و دمای بالا تشکیل شده است. الماس سنگ خام و ماده اولیه است.

نمونه‌ای از بلور طبیعی الماس در حالت راف و پیش از انجام عملیات تراش و پرداخت. الماس در طبیعت اغلب با به صورت بلوری هشت‌وجهی (Octahedral ) تشکیل می‌شود.

برلیان (Brilliant): نوعی سبک تراش هندسی (Brilliant Cut) است. وقتی الماس خام را تراش می‌دهند تا حداکثر درخشش و بازتاب نور را داشته باشد، به آن «الماس با تراش برلیان» می‌گویند که در بازار اصطلاحاً به آن برلیان گفته می‌شود.

نمای شماتیک تراش برلیان گرد و بخش‌های اصلی آن شامل تاج (Crown)، صفحه اصلی (Table)، کمربند (Girdle) و پاویلیون (Pavilion). این تراش معمولاً دارای ۵۷ یا ۵۸ وجه است.

۲. شکل و مشخصات تراش

الماس: می‌تواند تراش‌های متنوعی داشته باشد؛ مانند تراش زمردی (Emerald Cut)، مارکیز (Marquise)، پرنسس (Princess)، اشک (Pear)، یا حتی به صورت سنگ خام و بدون تراش باشد.

مقایسه برخی از فرم‌های رایج تراش الماس شامل پرنسس (Princess)، زمردی (Emerald)، مارکیز (Marquise)، اشکی (Pear) و گرد (Round). فرم ظاهری سنگ و سبک تراش آن دو مفهوم متفاوت هستند.

بیشتر بخوانید:

راز صدسالهٔ الماس فلورانسی فاش شد

نظرسنجی از جواهرفروشان پیرامون الماس آزمایشگاهی

معدن الماس آرگایل (Argyle Diamond Mine)

برلیان: یک فرم استاندارد ۵۷ یا ۵۸ وجهی (Facet) دارد که شکل کلی آن معمولاً گرد (Round) است. زاویه‌بندی و هندسه این تراش به گونه‌ای محاسبه شده که نور وارد شده به سنگ را کاملاً بازتاب دهد و بیشترین «درخشش» و «آتش» (Fire) ممکن را ایجاد کند.

۳. تفاوت در اصطلاح بازار و واقعیت علمی

در عرف بازار: وقتی خریداران می‌گویند «برلیان»، منظورشان همان الماس گرد و تراش خورده‌ی درخشان است.

موزانایت و کوبیک زیرکونیا (CZ) با تراش برلیان که بدل یا تقلید الماس به شمار می روند، استفاده از واژه ی الماس برای این بدل ها گمراه کننده و اشتباه است.

از نظر علمی: کلمه «برلیان» فقط فرم تراش را توصیف می‌کند، نه جنس سنگ را. حتی ممکن است سنگ‌های دیگری مثل موزانایت یا کوبیک زیرکونیا (CZ) به سبک برلیان تراش داده شوند که در این حالت «موزانایت با تراش برلیان» نامیده می‌شوند، نه الماس!