افغانستان از دیرباز بهعنوان «سرزمین گوهرسنگها» شناخته میشود. در میان همهی این گوهرها، یاقوت جگدلک (Jegdalek Ruby) جایگاه ویژهای دارد. این یاقوتها که از شرق کابل استخراج میشوند، ترکیبی از زیبایی، استحکام و اصالت تاریخی را در خود جای دادهاند.
موقعیت و زمینشناسی معادن جگدلک
منطقه جگدلک (Jegdalek) در حدود ۵۰ کیلومتری شرق کابل واقع شده است. این منطقه بخشی از کمربند زمینشناسی هندوکش است و سنگهای دگرگونی (مانند مرمر و شیست) بستر اصلی تشکیل یاقوتهای سرخ آن به شمار میروند. همین بستر زمینشناسی شرایط منحصربهفردی برای شکلگیری بلورهای باکیفیت ایجاد کرده است.
ویژگیهای کانیشناسی یاقوت جگدلک
- ترکیب: یاقوتهای این منطقه از گروه کروندوم (Corundum) هستند.
- سختی: درجه سختی آنها ۹ در مقیاس موس است، تنها یک پله پایینتر از الماس.
- رنگ: قرمز پررنگ با تهمایههای صورتی و بنفش، که به دلیل وجود کروم (Cr) در ساختار بلور است.
- ناخالصیها: برخی بلورها دارای ترکهای ریز یا اینکلوژن هستند که بهعنوان «اثر انگشت طبیعی» شناخته میشود.
- اندازه: بلورها معمولاً کوچک تا متوسطاند، اما کیفیت بالای آنها باعث ارزش بسیارشان میشود.
یاقوت افغانستان
تاریخچه استخراج یاقوت در افغانستان
استخراج یاقوت در جگدلک قدمتی چندصدساله دارد. روایتها نشان میدهد که حتی در دوره تیموریان و صفویان، یاقوتهای افغانستان در خزانههای سلطنتی هند و ایران حضور داشتهاند. استخراج سنتی در این منطقه هنوز هم رایج است و کارگران محلی با ابزارهای ابتدایی به برداشت این گوهرهای سرخ میپردازند.
اهمیت تجاری و جایگاه جهانی
- یاقوت افغانستان اغلب با یاقوت برمه (میانمار) مقایسه میشود و در برخی موارد کیفیتی مشابه دارد.
- بازارهای اصلی آن در هند، دوبی و تایلند قرار دارند، جایی که یاقوتها برای تراش و فرآوری صادر میشوند.
- به دلیل شرایط سیاسی و محدودیتهای فنی، بخش زیادی از این یاقوتها بهصورت خام از کشور خارج میشود.
چالشها و آینده صنعت یاقوت افغانستان
از چالش های صنعت یاقوت افغانستان می توان به نبود زیرساختهای فرآوری مدرن، قاچاق گسترده، عدم شفافیت بازار و مشکلات امنیتی اشاره کرد همچنین سرمایهگذاری در صنعت تراش، ایجاد مراکز گوهرشناسی و گسترش صادرات قانونی میتواند افغانستان را به قطب جهانی یاقوت بدل کند.
استخراج یاقوت افغانستان در منظقه جگدلک
بیشتر بخوانید:
استخراج زمرد پنجشیر از سر گرفته شد
کشف ۲۵۰ معدن جدید زمرد در پنجشیر
یاقوت شاهزاده سیاه (Black Prince’s Ruby) لعل بدخشان بود
موگوک، دره یاقوت ها
قیمت بازار و ارزش واقعی
قیمت یاقوت افغانستان بسته به کیفیت متغیر است: معمولاً در بازار از حدود ۲۰۰ دلار برای نمونههای کیفیت پایین شروع و ممکن است تا ۸۰۰ دلار برای نمونههای عالی برسد.
جمعبندی
یاقوت جگدلک افغانستان ترکیبی از تاریخ، زمینشناسی و زیبایی طبیعی است. این گوهر سرخ میتواند همچنان نمادی از هویت افغانستان باشد و با مدیریت درست، به منبعی مهم برای اقتصاد و فرهنگ تبدیل شود.
منابع
- Ruby and Sapphire from Jegdalek, Afghanistan (مقاله اصلی PDF)
- Gemological Institute of America (GIA)
- International Gem Society (IGS)
- thenationalnews
نظرات کاربران